Nhật Bản nổi tiếng là thân thiện với du khách, và không ai mong đợi bạn phải biết mọi quy tắc. Tuy nhiên, học một chút về nghi thức Nhật Bản sẽ giúp ích rất nhiều. Điều này thể hiện sự tôn trọng, giúp bạn tránh những tình huống khó xử, và với số lượng du khách đến đây mỗi năm ngày càng tăng, nó thực sự có ý nghĩa với những người sinh sống tại đây.
Dưới đây là những mẹo hữu ích nhất về nghi thức Nhật Bản dành cho du khách, từ tàu hỏa và nhà vệ sinh đến đũa, giày dép và onsen, cùng một vài điều bạn tuyệt đối không nên làm.
Tại sao nghi thức lại quan trọng ở Nhật Bản
Cuộc sống hàng ngày của người Nhật dựa trên sự quan tâm đến người khác: giữ cho không gian công cộng sạch sẽ và yên tĩnh, không gây phiền hà (meiwaku) cho những người xung quanh, và tuân theo các thói quen chung. Khi du lịch bùng nổ, một số khu vực nổi tiếng, từ quận Gion ở Kyoto đến các điểm ngắm núi Phú Sĩ, đã áp dụng các quy định và mức phạt do hành vi xấu. Một vài thói quen nhỏ sẽ giúp bạn hòa nhập.
Mẹo về nghi thức Nhật Bản dành cho du khách
1. Học một vài câu giao tiếp thông dụng
Bạn không cần phải nói tiếng Nhật, nhưng một vài từ sẽ khiến mọi người mỉm cười:
- Konnichiwa: xin chào
- Arigatō gozaimasu: cảm ơn rất nhiều
- Sumimasen: xin lỗi, xin lỗi hoặc để thu hút sự chú ý của ai đó
- Kore o kudasai: cho tôi cái này
- Itadakimasu / Gochisōsama deshita: nói trước và sau bữa ăn
2. Giữ yên lặng trên phương tiện công cộng
Tàu hỏa rất yên tĩnh. Hãy để điện thoại ở chế độ im lặng ("manner mode"), không nghe điện thoại và nói chuyện nhỏ. Nhường ghế ưu tiên cho người già, phụ nữ mang thai hoặc hành khách khuyết tật, và xếp hàng tại các vị trí được đánh dấu trên sân ga.
3. Tránh mang hành lý lớn vào giờ cao điểm
Tàu hỏa ở Tokyo rất đông đúc từ khoảng 7:30 đến 9:30 sáng và vào đầu buổi tối. Tránh di chuyển với vali lớn vào những thời điểm này, hoặc gửi hành lý trước bằng dịch vụ giao hàng (takkyubin). Trên tàu shinkansen, hành lý quá khổ cần phải đặt chỗ có không gian để hành lý.
4. Không ăn khi đang đi bộ
Ăn khi đang đi bộ trên những con phố đông đúc bị coi là không nên ở nhiều nơi, và một số khu vực có biển báo yêu cầu bạn không làm điều này. Hãy ăn bên cạnh quầy đồ ăn hoặc máy bán hàng tự động nơi bạn đã mua. Ăn trên các chuyến tàu địa phương cũng không phổ biến, mặc dù bento và đồ ăn nhẹ là bình thường trên các chuyến tàu shinkansen đường dài và tàu tốc hành giới hạn.
5. Tự mang theo rác của mình
Thùng rác công cộng rất hiếm ở Nhật Bản, nhưng đường phố luôn sạch bóng vì mọi người mang rác về nhà. Hãy mang theo một chiếc túi nhỏ, và phân loại rác vào đúng thùng (rác cháy được, nhựa, lon, chai) tại các cửa hàng tiện lợi hoặc khách sạn của bạn. Tuyệt đối không vứt đầu thuốc lá hoặc kẹo cao su.
6. Nắm rõ quy tắc về giày dép
- Cởi giày khi vào nhà, ryokan, nhiều ngôi đền, một số nhà hàng, và bất cứ nơi nào có bậc thềm lối vào cao (genkan) hoặc sàn tatami.
- Sử dụng dép đi trong nhà được cung cấp, nhưng hãy cởi chúng ra trước khi bước lên sàn tatami.
- Nhà vệ sinh thường có dép đi vệ sinh riêng. Đừng quên thay lại dép khi bạn rời đi.
- Hãy đi tất sạch không bị thủng, vì bạn sẽ phải cởi giày rất nhiều.
7. Tuân thủ nghi thức dùng đũa và ăn uống
- Tuyệt đối không cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm, hoặc chuyền thức ăn từ đũa này sang đũa khác. Cả hai hành động này đều liên quan đến tang lễ.
- Khi uống cùng người khác, hãy rót cho bạn đồng hành và để họ rót đầy ly của bạn. Hãy đợi đến khi mọi người hô "kanpai" trước khi bắt đầu.
- Húp mì phát ra tiếng là điều bình thường và cho thấy bạn đang thưởng thức chúng.
- Không nên đưa tiền boa. Dịch vụ tốt là điều được mong đợi, và việc để lại tiền có thể gây ra sự bối rối.
8. Sử dụng nhà vệ sinh đúng cách
Nhà vệ sinh công nghệ cao đi kèm với một bảng nút điều khiển cho bidet, máy sấy và âm thanh "riêng tư". Hãy tìm các nhãn tiếng Anh hoặc biểu tượng. Trong các nhà vệ sinh xổm cũ hơn, hãy hướng mặt vào phần có nắp che. Để giấy vệ sinh vào trong bồn (không phải vào thùng rác), nhưng tuyệt đối không để bất cứ thứ gì khác.
9. Chú ý cử chỉ của bạn
- Chỉ bằng cả bàn tay mở rộng thay vì một ngón tay.
- Gọi ai đó bằng cách hướng lòng bàn tay xuống dưới, không phải hướng lên trên.
- Bắt chéo hai tay hoặc hai ngón tay theo hình chữ "X" có nghĩa là "không" hoặc "không được phép".
- Những biểu hiện tình cảm công cộng ngoài việc nắm tay là không phổ biến.
10. Nắm rõ quy tắc onsen
Hãy tắm rửa và xả sạch kỹ lưỡng tại các khu vực tắm vòi sen trước khi vào bồn tắm, giữ khăn nhỏ của bạn không chạm vào nước (đặt nó trên đầu), và buộc tóc dài. Không mặc đồ bơi. Một số onsen không cho phép để lộ hình xăm, vì vậy hãy kiểm tra trước khi đến hoặc tìm các bồn tắm thân thiện với hình xăm và bồn tắm gia đình riêng tư.
11. Tôn trọng geiko và maiko
Tại quận Gion ở Kyoto, geiko và maiko đang trên đường đi làm. Đừng đuổi theo, cản đường hoặc chạm vào họ, hoặc chụp ảnh mà không được phép. Một số con hẻm riêng tư ở Gion hiện cấm hoàn toàn việc chụp ảnh và phạt du khách phớt lờ các biển báo.
12. Đứng đúng phía trên thang cuốn
Ở Tokyo, hãy đứng bên trái và để trống phía bên phải. Ở Osaka, điều này ngược lại. Tuy nhiên, về mặt chính thức, bạn được yêu cầu đứng yên ở cả hai bên, vì vậy hãy làm theo những gì mọi người xung quanh đang làm.
Những điều bạn tuyệt đối không nên làm ở Nhật Bản
- Xả rác: bao gồm đầu thuốc lá và kẹo cao su.
- Hút thuốc trên đường phố ở các thành phố có lệnh cấm. Hãy sử dụng các khu vực hút thuốc được chỉ định.
- Đi bộ sang đường trái phép: hãy đợi đèn xanh, ngay cả trên một con phố vắng người.
- Xâm nhập để chụp ảnh: hãy tránh xa tài sản tư nhân, vườn và đường ray tàu hỏa.
- Ồn ào vào đêm muộn ở các khu dân cư.
Giúp cuộc sống dễ dàng hơn với dữ liệu di động: Các ứng dụng dịch, bản đồ và lịch trình tàu hỏa giúp bạn tránh sai sót và lịch sự yêu cầu sự giúp đỡ. Một eSIM Nhật Bản của egoViet sẽ kết nối ngay khi bạn hạ cánh (so sánh các gói trong hướng dẫn eSIM Nhật Bản của chúng tôi). Xem các ứng dụng du lịch Nhật Bản tốt nhất và hướng dẫn du lịch Nhật Bản của chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp: Nghi thức Nhật Bản
Đưa tiền boa ở Nhật Bản có thô lỗ không?
Đưa tiền boa không phải là một phần của văn hóa Nhật Bản, và nhân viên có thể đuổi theo bạn để trả lại tiền. Nói "arigatō gozaimasu" là cách tốt nhất để thể hiện lòng biết ơn.
Bạn có thể ăn trên tàu hỏa ở Nhật Bản không?
Điều này ổn trên các chuyến tàu đường dài như shinkansen, nơi mọi người ăn bento. Trên các chuyến tàu địa phương và tàu điện ngầm, tốt nhất nên tránh ăn.
Tôi có cần cởi giày ở Nhật Bản không?
Có, trong nhà, ryokan, nhiều ngôi đền và một số nhà hàng. Hãy tìm bậc thềm lối vào cao, giá để giày hoặc dép ở cửa.
Tôi có thể đi onsen khi có hình xăm không?
Một số onsen không cho phép hình xăm, nhưng nhiều nơi hiện đã thân thiện với hình xăm, và bồn tắm riêng là một lựa chọn. Các hình xăm nhỏ đôi khi có thể được che bằng miếng dán. Hãy kiểm tra trước khi đến.